Biuro Operatora Sieci Łączności Radiowej

Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej od 1993 roku jest operatorem systemu łączności radiowej elektroenergetyki, a od 2006 roku ogólnopolskiej sieci łączności krytycznej TETRA.

W 1993 roku podjęta została decyzja o powołaniu PTPiREE do pełnienia funkcji Operatora Ogólnokrajowego Systemu Łączności Radiowej Sektora Elektroenergetycznego. W tym samym roku w strukturach PTPiREE zostało utworzone Biuro Operatora, które do dziś pełni ważną funkcję operatora systemu trankingowej łączności radiowej dla spółek dystrybucyjnych, zapewniając częstotliwości radiowe na potrzeby uruchamianych przez OSD systemów łączności krytycznej. Skuteczne zarządzanie kryzysowe, utrzymanie ciągłości dostaw energii i aspekty związane z obronnością państwa, wymusiły na sektorze elektroenergetycznym posiadanie niezależnego środka łączności. Łączność dyspozytorska elektroenergetyki umożliwia bezkolizyjne funkcjonowanie służb obsługi sieci elektroenergetycznych w każdych warunkach, w tym kryzysowych, w wymiarze lokalnym, krajowym i europejskim. Biuro Operatora PTPiREE czuwa nad wdrożeniami systemów łączności krytycznej w standardzie TETRA na terenie OSD i wspiera funkcjonowanie tych systemów, zapewniając ich obsługę formalno-prawną.

Wybór pierwszego systemu radiowego został dokonany w 1994 roku i w tym samym roku spółki dystrybucyjne oraz PTPiREE podpisały trójstronny kontrakt na dostarczenie i budowę jednolitego systemu radiowego dla elektroenergetyki. Wybrane zostało rozwiązanie firmy Alcatel oparte na technologii MPT 1327. Pierwsza sieć radiowa Digicom-7 została oddana do użytku w 1995 roku na terenie działania ówczesnej Energetyki Poznańskiej. W kolejnych latach system uruchomiono w pozostałych Spółkach. Lata 2003 – 2005 były praktycznie ostatnimi latami dekady, w której kończona była budowa jednolitej sieci łaczności radiowej na bazie systemu analogowego dla 31 ówczesnych (przed konsolidacją) spółek dystrybucyjnych elektroenergetyki. System miał do dyspozycji 50 kanałów analogowych dupleksowych do wykorzystania na obszarze całego kraju oraz 33 dodatkowe radiowe kanały analogowe do zastosowań lokalnych. Powstało prawie 500 obiektów radiowych pokrywających swoim zasięgiem obszar całego kraju.

Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej w trosce o sprawne funkcjonowanie łączności dyspozytorskiej w spółkach, a co za tym idzie nieprzerwaną pracę systemu elektroenergetycznego, kierując się jednocześnie nowymi wymaganiami stawianymi systemowi łączności, podjęło wielopłaszczyznowe działania zmierzające do zapewnienia łączności ruchomej zgodnej najnowszą techniką. Dlatego już 9 września 2005 roku Zarząd PTPiREE rekomendował budowę sieci o zasięgu krajowym, w jednym standardzie TETRA i z jednym operatorem. 1 grudnia 2005 r. z inicjatywy PTPiREE, decyzją wówczas działającej Rady Towarzystwa zaakceptowano procedurę pozyskania częstotliwości radiowych dla nowego systemu cyfrowego. W 2006 roku uzyskano rezerwację 33 częstotliwości radiowych do wykorzystania w standardzie TETRA, a w roku 2007 roku przemianowano rezerwację dla systemu analogowego na potrzeby kanałów cyfrowych. Wykonany został przez PTPiREE ogólnopolski projekt propagacyjny łączności radiowej TETRA i ruszyły pierwsze wdrożenia systemu radiowego opartego na tej technologii.

Dziś system radiokomunikacyjny TETRA należy traktować jako sieć pierwszej ważności dla sektora elektroenergetycznego, zapewniającą efektywne utrzymanie infrastruktury elektroenergetycznej i świadczenie podstawowej usługi dystrybucyjnej. Sprawdzone w praktyce, niezawodne funkcjonowanie w zakresie krytycznej łączności dyspozytorskiej (głosowej) i sterowania (pakiety sterujące w systemach automatyki sieci energetycznej) pozwala na poprawę bezpieczeństwa pracy sieci energetycznej, skrócenie czasu usuwania awarii i zmniejszenie kosztów eksploatacji sieci. System TETRA przeznaczony jest głównie do komunikacji głosowej z brygadami w terenie i do transmisji danych technologicznych dla systemów SCADA (zbieranie, wizualizacja i przetwarzanie danych z pomiarów) zarówno dla systemu przesyłowego, jak i dla systemów dystrybucyjnych. Wykorzystywany w aplikacjach Smart Grid, m.in. w systemach FDIR (Fault Detection, Isolation and Restoration), umożliwiających automatyczne izolowanie i ograniczenie obszarów, na których trwa awaria sieci energetycznej.

Ważnym wyzwaniem stojącym przed siecią radiową energetyki było spełnienie wymagania kodeksu sieciowego NC ER, dotyczącego utrzymania pełnej funkcjonalności przez co najmniej 24 godziny, przy braku zasilania podstawowego, spowodowanego awarią katastrofalną krajowego systemu elektroenergetycznego. System radiowy TETRA spełnia ten warunek.

Do dzisiaj uruchomiono na obszarze kraju 580 obiektów radiowych TETRA. Należy również zaznaczyć, że na dużym obszarze kraju funkcjonuje nadal równolegle system radiowy Digicom – 7, który w najbliższych latach zostanie wyłączony z użytkowania.

Czytaj dalej