Porozumienie o współpracy z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej
(PGE Dystrybucja)
Podpisane porozumienie z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie to początek nowej, strategicznej kooperacji. Ma ona na celu m.in.: rozwój innowacyjnych projektów w sektorze energetycznym, wspieranie badań naukowych, podejmowanie działań na rzecz stwarzania dogodnych warunków do rozwoju oraz wzrostu konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, wspomaganie transferu wiedzy, technologii i innowacji, a także współdziałanie w zakresie praktyk, staży, realizacji prac dyplomowych i innych rozpraw naukowych.
Zdjęcie: PGE Dystrybucja
Jednym z pierwszych wspólnych działań będzie projekt wykorzystania sztucznejinteligencji do wyszukiwania błędów w układach pomiarowych i rozliczeniach energii elektrycznej. Podczas jego realizacji
naukowcy z Centrum Sztucznej Inteligencji i Modelowania Komputerowego UMCS opracują system identyfikujący punkty poboru energii, w których może dochodzić do nieprawidłowości. Będzie on wykorzystywał metody sztucznej inteligencji, takie jak uczenie maszynowe i głębokie sieci neuronowe.
Zastosowanie sztucznej inteligencji w tym przypadku pozwoli na szybką analizę i wykrycie nieprawidłowości. Pomoże również wskazać punkty, w których urządzenia zainstalowane u odbiorcy powodują zmiany parametrów jakościowych napięcia, np. zaburzenie jego poziomu i/lub szybkie zmiany. Dane pomiarowe do analizy będą pobierane z Centrum Repozytorium Danych Pomiarowych, systemów rozliczeniowych, systemów SCADA (służących do monitorowania i sterowania urządzeniami) oraz specjalnych urządzeń pomiarowych umieszczonych wewnątrz sieci.
Zadaniem UMCS będzie opracowanie rozwiązania, które umożliwi wytypowanie punktów poboru energii, w których należy przeprowadzić kontrolę przez monterów. Wśród istotnych kwestii znajdzie się też analiza danych pod kątem parametrów jakościowych energii oraz identyfikacji źródła i przyczyn zakłóceń.
Porozumienie w zakresie ratownictwa i zarządzania kryzysowego
(TAURON Dystrybucja)
TAURON Dystrybucja rozpoczęła nowy etap współpracy z Państwową Strażą Pożarną, Centralną Szkołą PSP w Częstochowie, Politechniką Opolską i Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Pożarnictwa w zakresie ratownictwa i zarządzania kryzysowego w obszarze energetyki.
Celem współpracy jest zwiększenie skuteczności działań ratowniczych i ratowniczo-gaśniczych w obszarze urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, a także poprawa bezpieczeństwa zarówno ratowników, jak i mieszkańców w kontekście rosnącej liczby instalacji fotowoltaicznych w Polsce. Umowa obejmuje wymianę wiedzy i doświadczeń oraz wspólne szkolenia, projekty o charakterze naukowym i innowacyjnym, w tym integrację i koordynację badań naukowych z potrzebami ochrony przeciwpożarowej i ochrony ludności, wypracowywanie procedur współdziałania w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, a także prowadzenie wspólnych akcji edukacyjnych oraz popularyzatorskich dotyczących elektromobilności i nowoczesnej energetyki.
Przełom w obsłudze liczników energii
(PGE Dystrybucja)
Polska Grupa Energetyczna uruchomiła pionierską usługę Wirtualnego Operatora Sieci Komórkowej (MVNO M2M) dedykowaną obsłudze Liczników Zdalnego Odczytu (LZO). To przełomowe wdrożenie, zrealizowane przez spółkę PGE Systemy we współpracy z PGE Dystrybucja oraz firmą Polkomtel, otwiera drogę do budowy inteligentnej i w pełni kontrolowanej infrastruktury pomiarowej.
Innowacyjność rozwiązania polega na tym, że karty SIM instalowane w licznikach LZO będą należeć i podlegać bezpośrednio firmie PGE Systemy, a nie komercyjnemu operatorowi telekomunikacyjnemu. To pierwszy tego typu projekt w Polsce na taką skalę w sektorze energetycznym. W przyszłości część z tych kart będzie operować w ramach budowanej obecnie przez PGE sieci LTE450, dedykowanej krytycznym usługom energetycznym.
Kluczowym aspektem tej inicjatywy jest fakt, że PGE Systemy uzyskuje pełną kontrolę nad całym ekosystemem komunikacyjnym liczników. Oznacza to, że karty SIM mają przypisany numer sieci PGE Systemy, numeracja komórkowa należy do zakresu przydzielonego spółce przez Urząd Komunikacji Elektronicznej (UKE), a także numeracja IMSI ( indywidualny międzynarodowy numer identyfikacyjny abonenta mobilnego) podlega firmie PGE Systemy. Docelowo, klucze szyfrujące kart SIM zostaną przekazane przez obecnego operatora podczas procesu migracji do własnej sieci PGE.
Obecnie w nowych licznikach zainstalowanych przez PGE Dystrybucja pracuje 50 tysięcy kart SIM PGE Systemy. Docelowo, w ramach usługi MVNO, PGE planuje obsługiwać nawet 1,25 miliona kart SIM, co świadczy o skali i strategicznym znaczeniu tego przedsięwzięcia.
Pilotaż dla spółdzielni energetycznych
(TAURON Dystrybucja)
TAURON Dystrybucja oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu rozpoczęły Pilotażowy Program Wsparcia Spółdzielni Energetycznych na Dolnym Śląsku. Inicjatywa to kolejny krok na drodze do transformacji energetycznej Polski. Dodatkowo, członkowie spółdzielni skorzystają z tańszej energii elektrycznej, unikając części opłat dystrybucyjnych. Na podstawie wniosków z realizacji pilotażu zostaną opracowane procedury techniczne i finansowe dla spółdzielni energetycznych w skali ogólnopolskiej.
W ramach programu powstaną spółdzielnie energetyczne na terenie województwa dolnośląskiego. Współpraca z TAURON Dystrybucją umożliwi spółdzielniom energetycznym efektywne funkcjonowanie, obniżenie kosztów zakupu energii dla ich członków oraz zwiększenie autokonsumpcji zielonej energii.
Z kolei WFOŚiGW pełni w procesie rolę inicjatora i lidera pilotażowego programu wsparcia spółdzielni energetycznych na Dolnym Śląsku. Fundusz koordynuje działania partnerów i odpowiada za integrację wiedzy, potrzeb oraz zasobów lokalnych społeczności.
Z uwagi na korzyści wynikające z realizacji programu dla regionu i klientów, TAURON Dystrybucja i WFOŚiGW we Wrocławiu planują długofalową współpracę. Częścią tych działań będą wspólne inicjatywy z uczelniami wyższymi i partnerami branżowymi. Ich celem będzie kształcenie przyszłych specjalistów oraz tworzenie nowych kierunków studiów związanych z rozwojem energetyki obywatelskiej i gospodarki niskoemisyjnej.
Równolegle, WFOŚiGW we Wrocławiu jeszcze w tym roku uruchomi dedykowany program wsparcia finansowego o łącznym budżecie 5 mln zł, przeznaczony na tworzenie nowych spółdzielni energetycznych.
Ogromne pieniądze na budowę sieci
(Enea Operator)
Enea otrzymała pożyczkę w wysokości 9 mld zł, którą ma przeznaczyć na budowę ponad 14 tys. km nowych linii elektroenergetycznych oraz modernizację około 7,8 tys. km już istniejących. Te inwestycje mają ułatwić przyłączenie – według szacunków Enei – około 3 146 MW nowych mocy wytwórczych z odnawialnych źródeł energii na terenie północno-zachodniej Polski. Pieniądze pochodzą z utworzonego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w ramach KPO Funduszu Wsparcia Energetyki.
Zdjęcie: Enea Operator
Druga umowa w ramach tego Funduszu została zawarta ze spółką Energa-Operator, natomiast pierwsza – pod koniec zeszłego roku – z Grupą Tauron. Wartość tych umów to ponad 30 mld zł, a licząc razem z umową z Eneą to łącznie niemal 40 mld zł, które zostaną przeznaczone na modernizację i rozwój sieci elektroenergetycznych.
Powołany przez BGK i MKiŚ we wrześniu 2024 roku Fundusz Wsparcia Energetyki jest elementem szerokiego ekosystemu finansowania transformacji energetycznej Polski, w ramach którego angażowane są środki m.in. z KPO, Funduszu Modernizacyjnego, funduszy unijnych, jak program FEnIKS.
Enea-Operator do końca pierwszego kwartału 2025 roku przyłączyła już 194 tys. odnawialnych źródeł energii o łącznej mocy ponad 7,4 GW.
Stosowany przez Eneę wskaźnik aktywności w transformacji energetycznej, czyli stosunek zainstalowanej mocy OZE do maksymalnego zapotrzebowania, przekroczył wartość 2, a w niektórych powiatach z terenu Enei Operator – już 4,5, czyli poziom założony w strategii grupy w perspektywie do 2030 roku.
Nowe zasady przyłączeń komercyjnych
(Energa-Operator)
Blisko 200 uczestników wzięło udział w zorganizowanym przez Energa-Operator webinarium dotyczącym przyłączeń OZE na rynkowych zasadach. To istotna zmiana pozwalająca na przyłączanie największych źródeł wytwórczych w sytuacjach, w których do tej pory nie było to możliwe ze względów ekonomicznych. Uruchomione przez spółkę rozwiązanie pozwala wytwórcom OZE na przyłączanie instalacji i magazynów energii o największej mocy, które wymagają inwestycji w sieci wysokiego napięcia.
Nowe zasady umożliwiają przyłączenia komercyjne OZE i magazynów energii także wtedy, gdy wymagać będzie to przebudowy linii wysokiego napięcia. Według tych założeń w Energa-Operator możliwe będzie finansowanie przez podmiot przyłączany kosztów rozbudowy sieci niezbędnych dla realizacji przyłączenia, jeśli wymagana rozbudowa wykracza poza obowiązujący Plan Rozwoju. Innymi słowy: nowe rozwiązania zakładają przyłączenie wytwórcy w przypadku, kiedy jest on gotów ponieść koszty związane z rozbudową sieci w zakresie wymaganym do realizacji przyłączenia. Spółka ocenia, że uruchomione od dzisiaj zmiany w znacznym stopniu przyczynią się do zwiększenia skali przyłączeń OZE w sieci wysokiego napięcia.
Przyłączanie OZE do sieci na zasadach komercyjnych realizowane jest na podstawie Prawa energetycznego. Wprowadzenie usprawnień poprzedzone zostało dialogiem z branżą OZE i magazynów energii zainicjowaną przez Prezesa URE w 2024 roku, którego koordynatorem było PTPiREE.
Mapy dostępności przyłączeń dla OZE
(Enea Operator)
Enea Operator wprowadziła na swojej stronie internetowej www.operator.enea.pl nowe narzędzia wspierające inwestorów OZE – interaktywną mapę nasycenia sieci „zieloną energią” oraz mapę dostępności sieci. Inicjatywa ta ma na celu ułatwienie podejmowania decyzji inwestycyjnych dotyczących lokalizacji odnawialnych źródeł energii.
Udostępnione mapy mają w prosty sposób umożliwić sprawdzenie nasycenia sieci dystrybucyjnej instalacjami OZE oraz dostępności mocy przyłączeniowej na danym obszarze. Dane prezentowane są w czytelnej formie graficznej, co ułatwia analizę potencjału inwestycyjnego, zarówno obecnego, jak i przyszłego – dzięki uwzględnieniu potencjalnych wytwórców, którzy mają warunki przyłączenia, a jeszcze nie są przyłączeni do sieci spółki.
Jak podkreśla spółka, w przypadku niektórych powiatów, gdzie Enea Operator ma swoją infrastrukturę sieciową, moc przyłączonych odnawialnych źródeł energii jest nawet ponad 10-krotnie większa, niż wynosi zapotrzebowanie odbiorców spółki.
Wprowadzenie do ustawy Prawa energetycznego obowiązków operatorów sieci w zakresie publikacji interaktywnych map z dostępnymi zdolnościami przyłączeniowymi był jednym z postulatów zgłoszonych do zespołu ds. deregulacji utworzonego przez prezesa InPostu Rafała Brzóskę.
Interaktywne mapy planowanych inwestycji i przyłączeń
(TAURON Dystrybucja)
Ogólnodostępna i interaktywna mapa prezentuje największe i najważniejsze inwestycje na sieci wysokiego napięcia, które TAURON Dystrybucja będzie realizować w ciągu najbliższych 6 lat. Obejmuje obecnie około 50 projektów, które pozwolą zmodernizować dużą część naszego majątku oraz zwiększyć potencjał przyłączenia nowych klientów, w tym dla OZE.
Interaktywne i aktualizowane na bieżąco mapy to kolejny krok na drodze rozwoju firmy w zakresie otwartości i kreowania pozytywnych relacji z partnerami biznesowymi. TAURON Dystrybucja regularnie aktualizuje mapę o nowe projekty kierowane do realizacji. Klienci mogą teraz szybko i łatwo sprawdzić status każdego projektu. Wystarczy skorzystać z interaktywnej mapy prezentującej cały obszar działania TAURON Dystrybucji według podziału administracyjnego. Po wybraniu lokalizacji klienci widzą zakres projektu, jego aktualny status i planowany termin realizacji.
Drugim narzędziem przygotowanym przez TAURON Dystrybucję jest Mapa planowanych przyłączeń. To interaktywny wykaz wniosków dotyczących planowanych przyłączeń do sieci dystrybucyjnej dla różnych obiektów. Mapa jest zorganizowana według podziału administracyjnego, obejmując województwa i powiaty. Dzięki temu klienci nie muszą znać struktury organizacyjnej firmy, aby zobaczyć lokalizacje poszczególnych stacji energetycznych i przeanalizować ich obciążenie w ramach już wydanych lub procedowanych warunków przyłączenia bądź podpisanych umów o przyłączenie. Chodzi o wnioski złożone przez klientów II i III grupy przyłączeniowej, takich jak zakłady produkcyjne, fabryki czy centra danych.
Dane, które publikuje spółka, to transparentna i ogólnodostępna informacja obrazująca realizację procesu przyłączenia w TAURON Dystrybucji. Adresowana jest do inwestorów planujących przyłączenie do sieci wysokiego, a docelowo również średniego napięcia, zarówno obiektów odbiorczych, źródeł, jak i magazynów energii. Najwięksi biznesowi klienci otrzymują jasne informacje o lokalizacji i obciążeniu stacji elektroenergetycznych spółki, co pozwala na łatwe określenie możliwość realizacji inwestycji w danej lokalizacji lub znalezienie alternatywnego rozwiązania.
Instalacja magazynowania energii
(Enea Operator)
Enea Operator podpisała umowę z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o dofinansowanie projektu „Budowa instalacji magazynowania energii w celu dostosowania pracy sieci elektroenergetycznej Enea Operator sp. z o.o. do rozwoju energetyki rozproszonej”. Inwestycja zostanie zrealizowana w ramach programu priorytetowego „Wsparcie wykorzystania magazynów oraz innych urządzeń na cele stabilizacji sieci – program dla Operatorów Sieci Dystrybucyjnej”. Maksymalna kwota dofinansowania wynosić będzie 22,2 mln zł. Ostateczna wartość projektu ustalona zostanie w drodze przetargu.
W ramach projektu powstanie kontenerowa instalacja magazynowania energii elektrycznej w technologii litowo-jonowej o mocy 8 MW i pojemności 8 MWh. Inwestycja obejmie również przebudowę rozdzielni sieciowej RS Smolnica w powiecie złotowskim, w miejscowości Debrzno-Wieś. To newralgiczny obszar o wydłużonych ciągach zasilania i promieniowej strukturze sieci, położony na granicy z innym operatorem sieci dystrybucyjnej.
Projekt zwiększy także elastyczność pracy sieci i umożliwi efektywniejsze przyłączanie odnawialnych źródeł energii, szczególnie w sytuacjach, gdy moc generowana lokalnie przekracza znamionowe możliwości transformatorów. Magazyn energii będzie mógł być wykorzystywany do lokalnego bilansowania technicznego, symetryzacji obciążenia, regulacji napięcia oraz kompensacji mocy biernej, znacząco zwiększając niezawodność i bezpieczeństwo działania systemu elektroenergetycznego w szczególności na terenie powiatu złotowskiego.
Opracowała: Marzanna Kierzkowska
