Cyfrowa sieć przyszłości
(Energa-Operator)
Energa-Operator pozyskała ponad 300 mln zł finansowania z Krajowego Planu Odbudowy na realizację projektów związanych z cyfryzacją i rozwojem inteligentnej infrastruktury energetycznej. Umowa została podpisana z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, a środki będą wspierać inwestycje realizowane do 2035 roku.
inansowanie pochodzi z instrumentu „Pożyczka na cyfryzację” w ramach KPO i może pokryć do 100 proc.
kosztów kwalifikowanych projektów. Środki będą uruchamiane zgodnie z postępem prowadzonych inwestycji.
Pozyskane fundusze zostaną przeznaczone na modernizację i cyfryzację sieci dystrybucyjnej, rozwój infrastruktury IT i telekomunikacyjnej, wdrażanie inteligentnych liczników oraz systemów zarządzania siecią typu smart grid. Inwestycje mają zwiększyć niezawodność dostaw energii, usprawnić zarządzanie przepływami energii, ograniczyć straty sieciowe oraz ułatwić przyłączanie nowych odnawialnych źródeł energii.
Rozwój cyfrowej infrastruktury obejmuje również rozwiązania wzmacniające cyberbezpieczeństwo oraz odporność systemu elektroenergetycznego. Dzięki zaawansowanym systemom zarządzania możliwe będzie szybsze wykrywanie awarii i efektywniejsze zarządzanie coraz bardziej złożoną siecią energetyczną.
Pozyskane finansowanie wzmacnia możliwości realizacji największego w historii Energa- Operator programu inwestycyjnego. Spółka planuje przeznaczyć na rozwój i modernizację sieci ponad 40 mld zł w latach 2025-2035. Dotychczas z Krajowego Planu Odbudowy pozyskała już około 9,4 mld zł, które stanowią jeden z kluczowych filarów finansowania transformacji sieci dystrybucyjnej.
Celem programu jest budowa nowoczesnej, inteligentnej i odpornej infrastruktury energetycznej, przygotowanej do wyzwań transformacji energetycznej oraz rosnącej roli odnawialnych źródeł energii w krajowym systemie elektroenergetycznym.
Odpowiedzialność za rozwój OZE
(Enea Operator)
Ponad 250 przedstawicieli sektora energetycznego uczestniczyło w III Sesji Komunikacyjno-Informacyjnej dla Wytwórców OZE, zorganizowanej przez Eneę Operator w Poznaniu. W wydarzeniu wzięli udział nie tylko wytwórcy energii ze źródeł odnawialnych, ale również przedstawiciele niezależnych operatorów sieci dystrybucyjnych oraz właściciele magazynów energii. Spotkanie poświęcono wyzwaniom związanym z dalszym rozwojem odnawialnych źródeł energii oraz współpracy wszystkich uczestników rynku na rzecz stabilnej i bezpiecznej pracy systemu elektroenergetycznego.
Transformacja energetyczna wkracza w etap wymagający ścisłej współpracy pomiędzy operatorami, inwestorami i właścicielami infrastruktury. Na koniec pierwszego kwartału 2026 roku do sieci Enei Operator przyłączonych było ponad 200 tys. źródeł OZE o łącznej mocy przekraczającej 8,6 GW, podczas gdy maksymalne zapotrzebowanie odbiorców wynosiło 3,6 GW.
Omówiono najważniejsze zmiany wynikające z nowelizacji Prawa energetycznego, nowe zasady procesu przyłączeniowego oraz działania zmierzające do ujednolicenia procedur związanych z pozwoleniami na
użytkowanie instalacji. Istotnym elementem programu była prezentacja działań związanych z cyfryzacją procesów obsługi inwestorów. Rozwijany Portal Wytwórcy oraz interaktywne mapy mają zwiększać przejrzystość informacji i wspierać planowanie nowych inwestycji.
W wydarzeniu uczestniczyli także eksperci zewnętrzni, którzy przedstawili aktualne wyzwania związane z funkcjonowaniem krajowego systemu elektroenergetycznego oraz kwestie cyberbezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.
Coraz większe znaczenie mają transparentność, standaryzacja procesów oraz wspólna odpowiedzialność za bezpieczeństwo i stabilność systemu elektroenergetycznego.
Strategiczna współpraca z MESKO
(PGE Dystrybucja)
PGE Dystrybucja oraz MESKO podpisały porozumienie dotyczące współpracy w zakresie zapewnienia dostaw energii elektrycznej dla planowanego zakładu produkcji specjalnej w Pionkach. Celem jest przygotowanie infrastruktury elektroenergetycznej niezbędnej do realizacji inwestycji o znaczeniu strategicznym dla krajowego przemysłu obronnego.
Porozumienie określa kierunki wspólnych działań inwestycyjnych oraz zasady współpracy przy zapewnieniu stabilnego i niezawodnego zasilania dla nowego obiektu produkcyjnego.
Współpraca pomiędzy spółkami ma wspierać rozwój zdolności produkcyjnych polskiego przemysłu zbrojeniowego oraz wzmacniać bezpieczeństwo dostaw dla Sił Zbrojnych RP. Uruchomienie współpracy planowane jest na połowę 2028 roku, a pełne moce produkcyjne mają zostać osiągnięte na początku 2029 roku.
Spółka podkreśla, że odpowiednio przygotowana i rozwijana sieć elektroenergetyczna jest niezbędnym elementem wspierającym rozwój przemysłu oraz budowę bezpieczeństwa energetycznego i obronnego kraju.
Współpraca na rzecz inwestycji
(Energa-Operator)
Port Polska i Energa-Operator podpisały porozumienie regulujące zasady współpracy przy realizacji inwestycji kolejowych na styku z infrastrukturą elektroenergetyczną.
Porozumienie dotyczy przede wszystkim odcinków Kolei Dużych Prędkości realizowanych w północnej i centralnej Polsce, w tym Centralnej Magistrali Kolejowej Północ oraz linii „Y” łączącej Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław.
Dokument określa zasady finansowania przebudowy infrastruktury w przypadku wystąpienia kolizji. Jeśli nowa infrastruktura kolejowa koliduje z istniejącą siecią energetyczną, koszty dokumentacji i przebudowy pokrywa Port Polska. Natomiast w przypadku inwestycji energetycznych realizowanych na terenach zarezerwowanych wcześniej pod projekty kolejowe, koszty usunięcia kolizji ponosi Energa-Operator.
Współpraca obejmuje także dostosowanie nowych inwestycji energetycznych do planowanej infrastruktury kolejowej. Preferowane będą rozwiązania podziemne, a w przypadku wybranych linii 110 kV stosowane mają być podwyższone standardy bezpieczeństwa, m.in. większa wysokość zawieszenia przewodów.
Porozumienie ma wspierać równoczesny rozwój nowoczesnej infrastruktury energetycznej i transportowej oraz umożliwiać bardziej efektywne wykorzystanie środków publicznych. Dzięki wspólnemu planowaniu inwestycji możliwe będzie wcześniejsze eliminowanie potencjalnych barier realizacyjnych i sprawniejsza budowa infrastruktury służącej mieszkańcom oraz gospodarce.
Spółka realizuje obecnie program inwestycyjny o wartości około 40 mld zł, który zakłada m.in. budowę ponad 11 tys. km nowych linii elektroenergetycznych do 2035 roku. Z kolei pierwsza linia Kolei Dużych Prędkości pomiędzy Warszawą i Łodzią ma zostać oddana do użytku pod koniec 2032 roku, równolegle z uruchomieniem nowego lotniska realizowanego w ramach projektu Port Polska. Kolejne odcinki linii „Y” mają zostać ukończone do końca 2035 roku.
Pakiet usług energetycznych dla klientów
(Stoen Operator)
Stoen Operator, zarządzający warszawską siecią dystrybucyjną, rozwija ofertę usług wspierających firmy, instytucje i właścicieli obiektów w zarządzaniu infrastrukturą energetyczną. Obejmuje ona m.in. diagnostykę urządzeń, usługi serwisowe, analitykę danych pomiarowych, obsługę układów pomiarowych oraz rozwiązania dla inwestorów i użytkowników stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
W zakresie diagnostyki firma wykonuje pomiary urządzeń i instalacji ochronnych, badania transformatorów, przekładników oraz analizy oleju elektroizolacyjnego i badania termowizyjne. Pozwala to wcześniej wykrywać nieprawidłowości i ograniczać ryzyko awarii. Oferta obejmuje również przeglądy stacji transformatorowych, odbiory techniczne oraz wsparcie przy uruchamianiu urządzeń.
Dla inwestorów i właścicieli obiektów firma oferuje montaż układów pomiarowych, w tym podliczników i liczników zdalnego odczytu, umożliwiających dokładniejsze monitorowanie zużycia energii. Klienci mogą również korzystać z wynajmu przewoźnych stacji transformatorowych na czas budów i modernizacji oraz z usług związanych z montażem i podłączeniem stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
Rozwój OZE, elektromobilności i cyfryzacji sprawia, że rośnie zapotrzebowanie na kompleksowe wsparcie w zarządzaniu infrastrukturą i danymi energetycznymi. Stoen Operator odpowiada na te potrzeby, wykorzystując doświadczenie zdobyte w eksploatacji i modernizacji sieci elektroenergetycznej.
Pierwsze wyniki kontroli
(Enea Operator)
Enea Operator kontynuuje monitoring i kontrole mikroinstalacji OZE przyłączonych do swojej sieci. Dotychczasowe działania pokazują, że zdecydowana większość prosumentów eksploatuje swoje instalacje zgodnie ze zgłoszonymi parametrami oraz obowiązującymi przepisami. Jednocześnie operator zidentyfikował przypadki nieprawidłowości, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i stabilność pracy sieci.
Do sieci Enei Operator przyłączonych jest już ponad 200 tys. mikroinstalacji prosumenckich o łącznej mocy przekraczającej 8,7 GW. Analizy danych pomiarowych wykazały jednak, że część instalacji pracuje niezgodnie z parametrami zgłoszonymi operatorowi. W związku z tym od początku 2026 roku spółka prowadzi działania mające na celu identyfikację i eliminację takich przypadków.
Kontrole obejmują m.in. weryfikację rzeczywistej mocy instalacji, zgodności parametrów technicznych, prawidłowości wprowadzania energii do sieci oraz sprawdzenie, czy rozbudowy i modernizacje zostały zgłoszone zgodnie z obowiązującymi zasadami.
W ramach prowadzonych działań Enea Operator wysłała ponad 5,4 tys. wezwań do klientów, u których wykryto potencjalne nieprawidłowości. Do końca czerwca przeprowadzono 430 kontroli terenowych. Wyniki potwierdziły, że wielu klientów usunęło wcześniej wskazane nieprawidłowości. W 14 przypadkach stwierdzono jednak brak realizacji zaleceń operatora, co skutkuje podjęciem dalszych działań przewidzianych procedurami. Najbardziej znaczący przypadek ujawniony podczas kontroli dotyczył przedsiębiorcy, który zgłosił instalację o mocy 48,4 kW, podczas gdy rzeczywista moc oddawana do sieci wynosiła około 700 kW.
Enea Operator przypomina, że każda zmiana parametrów mikroinstalacji, w tym jej rozbudowa, powinna zostać zgłoszona w ciągu 14 dni. Aktualne informacje o parametrach źródeł wytwórczych są niezbędne do efektywnego zarządzania siecią, ograniczania ryzyka przeciążeń oraz zapewnienia bezpiecznych i stabilnych dostaw energii wszystkim odbiorcom.
Strategiczne inwestycje w Wielkopolsce
(Energa-Operator)
Energa-Operator zakończyła dwie kluczowe inwestycje infrastrukturalne w Wielkopolsce: budowę nowego Głównego Punktu Zasilania (GPZ) Ostrów Wschód oraz modernizację około 60 km linii wysokiego napięcia 110 kV na trasie Ostrów Wschód – Ociąż – Pleszew – Dobrzyca – Jarocin Południe. Łączna wartość projektów przekroczyła 133 mln zł, z czego blisko 75 mln zł pochodziło z bezzwrotnego dofinansowania w ramach Krajowego Planu Odbudowy.
Inwestycje mają istotne znaczenie la bezpieczeństwa energetycznego regionu oraz dalszego rozwoju sieci elektroenergetycznej. zięki ich realizacji poprawi się niezawodność dostaw energii dla ponad 50 tys. odbiorców, w tym gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i nstytucji.
Nowa infrastruktura zwiększa również możliwości przyłączania nowych odbiorców oraz źródeł odnawialnych. Już teraz pozwala na przyłączenie instalacji OZE i magazynów energii o łącznej mocy przekraczającej 400 MW, a także tworzy dodatkowy potencjał przyłączeniowy na przyszłość.
Zakres prac objął nie tylko budowę stacji Ostrów Wschód, ale również rozbudowę rozdzielni 110 kV w stacji Ostrów, co zwiększyło elastyczność pracy sieci i jej odporność na awarie. Wdrożono także nowoczesne rozwiązania techniczne i systemy zabezpieczeń.
Zmodernizowana linia wysokiego napięcia została przebudowana do układu dwutorowego, co poprawia możliwości przesyłowe, zwiększa niezawodność dostaw energii oraz zapewnia większą elastyczność prowadzenia ruchu sieciowego.
Zrealizowane zadania są częścią programu „Rozwój inteligentnej infrastruktury elektroenergetycznej na
terenie Energa-Operator S.A. w celu wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego i zwiększenia potencjału przyłączeniowego OZE”. W ramach tego projektu spółka pozyskała łącznie blisko 0,5 mld zł bezzwrotnego dofinansowania.
Technologia dla energetyki
(Enea Operator)
Partnerstwo innowacyjne Enei Operator i Apator SA to przykład skutecznej realizacji idei local content w sektorze energetycznym. Obie firmy wspólnie opracowały nową generację liczników zdalnego odczytu, projektowanych i produkowanych w Polsce. Wartość kontraktu, wraz z aneksem, wynosi około 160 mln zł, a urządzenia są sukcesywnie wdrażane w sieci Enei Operator od stycznia 2026 roku.
Projekt realizowany jest w formule partnerstwa innowacyjnego, która umożliwia tworzenie rozwiązań niedostępnych wcześniej na rynku i dostosowanych do specyficznych potrzeb operatora. Do 2030 roku Enea Operator planuje zainstalować około 3 mln liczników zdalnego odczytu.
Podczas wizyty w zakładzie Apator SA przedstawiciele Enei Operator podsumowali ważny etap spółpracy, jakim było dostarczenie blisko 250 tys. nowoczesnych urządzeń pomiarowych oraz zapoznali się z procesem ich produkcji.
Nowe liczniki wyposażono w zaawansowane technologie komunikacyjne, w tym moduł eSIM, który zwiększa niezawodność, elastyczność i bezpieczeństwo transmisji danych. Urządzenia łączą funkcje pomiarowe, analityczne i komunikacyjne, stając się inteligentnym elementem infrastruktury energetycznej.
Dzięki nowym licznikom odbiorcy mogą korzystać z rozliczeń opartych na rzeczywistym zużyciu energii, zdalnie zmieniać taryfę oraz na bieżąco monitorować zużycie energii. Funkcja PUSH umożliwia automatyczne zgłaszanie przerw w zasilaniu, co przyspiesza wykrywanie i usuwanie awarii.
Urządzenia pełnią również rolę zaawansowanych systemów analizujących parametry energii i pracy sieci. Wspierają efektywne zarządzanie przepływami energii, co ma szczególne znaczenie w związku z rozwojem
odnawialnych źródeł energii i energetyki rozproszonej.
Inwestycja w Szczecinie
(PGE Energetyka Kolejowa Operator)
PGE Energetyka Kolejowa Operator podpisała umowę na budowę głównego punktu zasilania GPZ Szczecin Port Centralny wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Projekt ma kluczowe znaczenie dla
zapewnienia stabilnego zasilania rozwijającego się portu oraz okolicznych terenów przemysłowych.
Zakres prac obejmuje budowę punktu zasilania, linii elektroenergetycznych i infrastruktury teletechnicznej. Nowy GPZ będzie zasilał terminale przeładunkowe, magazyny oraz infrastrukturę wspierającą transport intermodalny, zwiększając możliwości obsługi rosnącego ruchu towarowego w porcie.
Inwestycja wpisuje się w proces modernizacji i elektryfikacji zaplecza portowego oraz wspiera rozwój bardziej efektywnego i niskoemisyjnego transportu kolejowego. Dzięki nowej infrastrukturze możliwe będzie zwiększenie niezawodności dostaw energii oraz poprawa warunków funkcjonowania strategicznego dla regionu węzła logistycznego.
Prace obejmą pełen zakres robót, od przygotowania infrastruktury po uruchomienie obiektu i przekazanie go do eksploatacji. Po zakończeniu inwestycji GPZ Szczecin Port Centralny zostanie włączony do krajowego systemu elektroenergetycznego.
Projekt stanowi kolejny element rozwoju infrastruktury energetycznej wspierającej transport kolejowy i działalność ortową, wzmacniając potencjał gospodarczy regionu oraz bezpieczeństwo energetyczne obszaru portowego.
Nowe możliwości dla studentów
(Energa-Operator)
Uniwersytet Kaliski podpisał porozumienie o współpracy z Energa-Operator, które ma wzmocnić kształcenie na kierunkach Elektrotechnika i Informatyka oraz lepiej dostosować je do potrzeb rynku pracy. Współpraca koncentruje się na połączeniu wiedzy akademickiej z praktycznym doświadczeniem zdobywanym w branży energetycznej.
Porozumienie zakłada organizację praktyk i staży dla studentów, udział ekspertów Energa-Operator w opiniowaniu programów studiów oraz współpracę przy realizacji prac dyplomowych. Studenci będą mogli
korzystać z wybranych materiałów i danych technicznych wykorzystywanych w działalności spółki, a także uczestniczyć w wizytach studyjnych i zajęciach praktycznych prowadzonych w obiektach Energa-Operator.
W ramach współpracy przewidziano również prowadzenie specjalistycznych zajęć przez ekspertów branżowych oraz wsparcie rozwoju laboratoriów dydaktycznych poprzez udostępnianie nowoczesnych rozwiązań i urządzeń elektroenergetycznych. Partnerzy będą także wspólnie promować zawody związane z energetyką podczas targów pracy, dni kariery i innych wydarzeń skierowanych do studentów.
Dzięki porozumieniu studenci zyskają możliwość zdobywania praktycznych kompetencji oraz bezpośredniego kontaktu z nowoczesnymi technologiami wykorzystywanymi w sektorze elektroenergetycznym i informatycznym. Inicjatywa wspiera rozwój kształcenia praktycznego oraz wzmacnia współpracę Uniwersytetu Kaliskiego z otoczeniem społeczno-gospodarczym.
Wspólnie na rzecz usług elastyczności
(Enea Operator, Energa-Operator, PGE Dystrybucja)
Towarowa Giełda Energii oraz trzej najwięksi operatorzy systemów dystrybucyjnych w Polsce: Enea Operator, Energa-Operator i PGE Dystrybucja podpisały porozumienie dotyczące budowy ogólnokrajowej platformy usług elastyczności. Inicjatywa ma wspierać zarządzanie siecią elektroenergetyczną w warunkach dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii, magazynów energii i postępującej elektryfikacji gospodarki.
Nowa platforma umożliwi operatorom pozyskiwanie usług polegających na czasowym zwiększaniu lub ograniczaniu poboru oraz produkcji energii.
Za organizację i funkcjonowanie rynku odpowiadać będzie Towarowa Giełda Energii, która zapewni jednolite standardy technologiczne i organizacyjne, przejrzystość procesu składania ofert oraz rozliczania usług.
Rozwój usług elastyczności jest odpowiedzią na rosnące wyzwania związane z funkcjonowaniem systemu elektroenergetycznego. W wielu regionach kraju moc zainstalowanych źródeł odnawialnych znacząco przewyższa lokalne zapotrzebowanie na energię, co wymaga nowych narzędzi wspierających stabilną pracę sieci.
Operatorzy podkreślają jednak, że usługi elastyczności nie zastąpią modernizacji i rozbudowy infrastruktury elektroenergetycznej. Stanowią one uzupełnienie inwestycji sieciowych, pozwalające efektywniej wykorzystać istniejącą infrastrukturę oraz zwiększyć bezpieczeństwo przyłączania nowych źródeł energii.
Projekt obejmuje obszar działania operatorów obsługujących łącznie ponad 12 mln odbiorców energii elektrycznej. Sygnatariusze wskazują, że wspólna platforma będzie ważnym elementem tworzenia nowoczesnego, przejrzystego i efektywnego rynku energii, wspierającego bezpieczną transformację energetyczną Polski.
Energia pod kontrolą
(Enea Operator)
Enea Operator rozwija nowoczesną infrastrukturę pomiarową opartą na licznikach zdalnego odczytu, które automatycznie przekazują dane o zużyciu energii do operatora. Urządzenia powstają w ramach partnerstwa innowacyjnego i zostały zaprojektowane z myślą o potrzebach dystrybutora oraz odbiorców.
Nowa generacja liczników umożliwia automatyczne przesyłanie danych, zdarzeń i alarmów, a funkcja „Last
Gasp” pozwala szybciej identyfikować zaniki napięcia i zakłócenia w pracy sieci. Liczniki wyposażono również w dwa wyjścia przekaźnikowe do sterowania wybranymi urządzeniami oraz pamięć umożliwiającą przechowywanie 15-minutowych profili zużycia energii przez co najmniej 180 dni.
Dodatkowy układ pomiarowy w przewodzie neutralnym wspiera wykrywanie nieprawidłowości w instalacji elektrycznej, co zwiększa bezpieczeństwo odbiorców. Komunikację zapewniają technologie LTE Cat-M1, NB-IoT i karta eSIM, natomiast ochronę danych wzmacniają zaawansowane rozwiązania cyberbezpieczeństwa.
Funkcjonalność liczników uzupełnia Portal Odbiorcy, zapewniający całodobowy dostęp do danych pomiarowych. Użytkownicy mogą monitorować zużycie energii, analizować dane nawet w 15-minutowych interwałach, porównywać okresy rozliczeniowe oraz identyfikować możliwości oszczędności.
Portal umożliwia także kontrolę mocy umownej, generowanie raportów zużycia energii czynnej i biernej, automatyczną wysyłkę danych pomiarowych na e-mail oraz zarządzanie wieloma punktami poboru energii z poziomu jednego konta. Dodatkowo zapewnia elektroniczny dostęp do zleceń związanych z obsługą techniczną układów pomiarowych.
Opracowała: Marzanna Kierzkowska
