Rok 2025 to rok szczególny dla PTPiREE – jubileuszu 35-lecia powstania naszego stowarzyszenia. Nasza historia to opowieść o idei i potrzebie założenia organizacji, kamieniach milowych i kluczowych zagadnieniach, które wpisały się w historię elektroenergetyki sieciowej. To także korzystanie z doświadczeń w bieżących działaniach, ukierunkowanych na dynamiczny rozwój, innowacje i zaangażowanie w zrównoważoną przyszłość we współpracy z innymi podmiotami sektora. Z okazji jubileuszu chcemy podsumować dotychczasową drogę PTPiREE i spojrzeć w przyszłość, wypełnioną ambitnymi planami na kolejny czas. Być może dzięki temu przybliżymy części z Państwa działalność naszego Towarzystwa i odkryjemy takie obszary, o których dotychczas nie wiedzieliście.
Choć pomysł utworzenia Towarzystwa kiełkował od jakiegoś czasu, formalnie historia sięga 29 sierpnia 1990 roku, kiedy to w Baranowie niedaleko Poznania, w czasach transformacji ustrojowej i reorganizacji sektora energetycznego, dyrektorzy zakładów energetycznych podjęli kluczową decyzję o powołaniu Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej. Decyzja stanowiła zdecydowaną odpowiedź na wyzwania nowej rzeczywistości. Przy 33 zakładach energetycznych, potrzeba spójnej reprezentacji branży, integracji środowiska i współpracy w zakresie rozwoju sieci elektroenergetycznych, stały się priorytetem.
Dwa miesiące później, 8 października 1990 roku, Towarzystwo zostało oficjalnie zarejestrowane, a już 5 listopada w Straszynie koło Gdańska odbyło się I Zgromadzenie Krajowe. To wtedy określono zasady działania, powołano pierwsze komisje i zespoły robocze oraz jednogłośnie wybrano pierwszego Prezesa – Stanisława Filipiaka, który w Monografii powstałej z okazji 15-lecia PTPiREE tak wspominał narodziny Towarzystwa: „W burzliwych czasach przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych również energetyka podlegała bardzo intensywnym zmianom. (…). Poszczególne zakłady energetyczne i elektrownie stały się samodzielnymi podmiotami prawnymi. (…) Istotnym elementem przemawiającym za pomysłem stworzenia Towarzystwa było przekonanie, że energetyka nie przetrwa w tak rozproszonej strukturze, że wymogi systemu spowodują powstanie jakiejś organizacji centralnej do zarządzania systemem elektroenergetycznym, która w sposób naturalny będzie chciała ograniczyć naszą – dopiero co uzyskaną – samodzielność. Mając świadomość nieuchronności i konieczności takiego procesu, warto było pomyśleć o wspólnej reprezentacji dystrybucji”.
W dobie elektronicznych postępowań rejestrowych ciekawostką może być sposób rejestracji stowarzyszenia i przeprowadzenia rozprawy. Jak na łamach Monografii z okazji 15-lecia opisywał to Prezes Stanisław Filipiak: „Wezwano nas do małego pokoju, w którym nawet nie mieliśmy gdzie usiąść i w trakcie rozprawy – na szczęście krótkiej – musieliśmy odpowiadać na bardzo różne pytania sędziego. (…). Pojawił się szereg dziwnych (przynajmniej dla nas) pytań dotyczących celu działania, struktur, finansowania itd. Rozstrzygającą na naszą korzyść okazała się odpowiedź na pytanie, czy w wyniku powstania Towarzystwa obniży się cena za prąd. Jak odpowiedzieć na tak postawione pytanie? Zastosowaliśmy sprawdzoną technikę i cierpliwie tłumaczyliśmy, jak to w wyniku wymiany doświadczeń wzrośnie nasza wiedza, a z nią zwiększy się wydajność, czego efektem będzie spadek kosztów”.
Na koniec 1990 roku Towarzystwo miało już 88 członków zwyczajnych i 17 członków wspierających.
Od początku funkcjonowało jako platforma wymiany doświadczeń, ale także realnie kształtowało standardy działania branży. Już w pierwszych latach działalności Towarzystwo odegrało znaczącą rolę w opiniowaniu raportów rządowych dotyczących reorganizacji sektora elektroenergetycznego w Polsce. W 1992 roku powstał m.in. raport „Reorganizacja sektora elektroenergetycznego w Polsce” , który był odpowiedzią na przygotowaną w ramach Ministerstwa Przemysłu opinię o kierunkach restrukturyzacji elektroenergetyki. Raport wskazywał m.in. na potrzebę uchwalenia pakietu uregulowań prawnych, w tym ustawy Prawo energetyczne, powołania i ustalenia zakresu działania Agencji Regulacyjnej, określenia taryf hurtowych, jak też wyznaczenia struktury cen energii elektrycznej.
Istotnym krokiem w przekształceniach w podsektorze dystrybucji energii elektrycznej były pierwsze prywatyzacje spółek dystrybucyjnych. Tutaj także znaczące były wcześniejsze działania prowadzone w ramach Towarzystwa. Spotkania konsultacyjne, obrady Rady Towarzystwa i spotkania dyrektorów oraz posiedzenia komisji, zespołów i doraźnie powoływanych grup roboczych były platformą wymiany informacji, które mogły być następnie wykorzystane w procesie łączenia się spółek dystrybucyjnych w grupy prywatyzacyjne oraz przygotowania informacji dla potencjalnych inwestorów.
Oprócz działań z zakresu regulacji rynku energii, PTPiREE prowadziło szereg prac, które związane były z zagadnieniami technicznymi, zarządzaniem siecią oraz dystrybucją energii elektrycznej. Wspólnie ze zrzeszonymi spółkami podejmowane były również liczne inicjatywy informacyjno – edukacyjne. Szerzej o tych działaniach będziemy pisać w kolejnych wydaniach naszego czasopisma.
Mimo szerokiego zaangażowania w kwestie techniczne, regulacyjne i edukacyjne, PTPiREE to przede wszystkim silne spoiwo łączące różnorodne interesy branży i klarowny głos, który konsekwentnie reprezentuje ją na zewnątrz. Jesteśmy tam, gdzie ważą się kluczowe decyzje dotyczące przyszłości polskiej
energetyki.
Przez trzy i pół dekady zdobyliśmy pewność, że w dziedzinę energetyki wpisana jest nieustanna ewolucja. Dlatego dziś, stojąc u progu nowych wyzwań związanych z cyfryzacją i automatyzacją sieci, dynamicznym rozwojem OZE i integracją sektorową, chcemy podkreślić, że przyszłość sektora zależy od otwartości na współpracę i zdolności do adaptacji. Przed nami kolejne wyzwania, które – podobnie jak przez ostatnie lata – podejmiemy wspólnie, starając się mówić jednym głosem.
Źródło:
Monografia – PTPiREE 1990-2005, Poznań, 2005 r.
25 lat z polską energetyką,1990-2015, Poznań, 2015 r.
