PARAGRAF W SIECI

Zmiany w Ustawie OZE
W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pojawiła się zapowiedź prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (UD 41). Zmiany mają wynikać z co najmniej jednej z czterech przesłanek:

  • zapewnienia zgodności prawa krajowego z prawem unijnym,
  • przyspieszenia wydawania zezwoleń w obszarze OZE,
  • dostosowania przepisów w związku z wejściem w życie Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii (CSIRE),
  • celowości zmian w systemie rozliczeń net-billing.

Mechanizmy wsparcia
W zakresie zapewnienia zgodności z prawem unijnym, rewizji pod dane zostaną mechanizmy wsparcia i udzielanej pomocy publicznej. Celem zmian będzie pełne dostosowanie systemu wsparcia do:

  1. komunikatu Komisji – Wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz celów związanych z energią z 2022 r.
  2. rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, znowelizowanym rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/1315 z dnia 23 czerwca 2023 r. zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 651/2014 uznające niektóre rodzaje po mocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu oraz rozporządzenie (UE) 2022/2473 uznające niektóre kategorie pomocy udzielanej przedsiębiorstwom pro wadzącym działalność w zakresie produkcji, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu.

Uproszczenia procedur administracyjnych
Z kolei (dalszemu) przyspieszeniu rozwoju OZE ma służyć wprowadzenie stałych proceduralnych uproszczeń do krajowego porządku prawnego i stosowanie skróconych terminów wydawania zezwoleń dla montowanych na budynkach instalacji OZE, wykorzystujących do wytwarzania energii energię promieniowania słonecznego i położonych na tym samym terenie magazynów energii elektrycznej, pomp
ciepła, urządzeń i instalacji niezbędnych do przyłączenia do sieci danej instalacji OZE oraz remontu, odbudowy, przebudowy, nadbudowy lub rozbudowy instalacji OZE.

Zmiany w sposobie rozliczeń
Najbardziej interesujące jednak dla licznego grona prosumentów będą zmiany w przepisach dotyczących rozliczenia na zasadach net-billingu, mające na celu utrzymanie lub poprawę opłacalności montażu instalacji fotowoltaicznych. Jak zapowiada projektodawca, „Zmiana będzie polegać na utrzymaniu po dniu 1 lipca 2024 r. możliwości rozliczania się w systemie net-billing w oparciu o rynkową miesięczną cenę energii elektrycznej. Prosumenci będą jednak mogli, składając oświadczenie sprzedawcy, zmienić sposób rozliczeń na rozliczenie w oparciu o rynkową godzinową cenę energii elektrycznej. Zachętą do zmiany systemu rozliczenia będzie możliwość zwiększenia wartości zwrotu niewykorzystanych przez prosumenta środków za wprowadzoną do sieci energię elektryczną w okresie kolejnych 12 miesięcy (tzw. nadpłaty) do 30%. Jeżeli natomiast dany prosument zdecyduje się nadal stosować dotychczasowy sposób rozliczeń, wysokość jego nadpłaty nie ulegnie podwyższeniu i jak dotychczas będzie wynosić do 20% wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.”

Proponowana poprawka wynika z tego, że zgodnie z art. 4b ust. 1 Ustawy OZE, wyliczenie wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej i prosumenta zbiorowego energii odnawialnej według rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej ma być prowadzone do dnia 30 czerwca 2024 r., a od dnia 1 lipca 2024 r. wartość energii miałaby być wyliczana w oparciu o rynkową, godzinową cenę energii elektrycznej, co, zależnie od profilu zużycia energii elektrycznej przez prosumenta, może zmniejszyć opłacalność funkcjonowania instalacji fotowoltaicznej

Otoczenie regulacyjne
Zmiany te, zwłaszcza w zakresie uproszczeń administracyjnych, wpisu ją się w nurt poprawy otoczenia prawnego, służącego inwestowaniu w OZE. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę Rady (UE) 2015/652, podkreśliła wagę uproszczenia procedur administracyjnych wydawania zezwoleń w celu likwidacji niepotrzebnych obciążeń administracyjnych w zakresie projektów dotyczących energii odnawialnej i związanych z nimi projektów dotyczących infrastruktury sieci. Zidentyfikowano bariery – złożoność obowiązujących przepisów dotyczących wyboru lokalizacji i administracyjnych zezwoleń na realizację projektów, złożoność i czas trwania oceny oddziaływania projektów na środowisko oraz powiązane sieci energetyczne, kwestie związane z podłączeniem do sieci, ograniczenia w dostosowywaniu specyfikacji technologicznych w trakcie procedury wydawania zezwoleń oraz problemy kadrowe organów wydających zezwolenia lub operatorów sieci. Zasugerowano określenie orientacyjnych, kluczowych wskaźników efektywności dotyczących m.in. długości procedur wydawania zezwoleń w zakresie projektów w dziedzinie energii odnawialnej zlokalizowanych na obszarach przyspieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych i poza nimi. Obszarem przy spieszonego rozwoju energii ze źródeł odnawialnych miałoby być określone miejsce lub obszar na lądzie, na morzu lub wodach śród lądowych, które państwo członkowskie wyznaczyło jako szczególnie odpowiednie do instalacji elektrowni wytwarzających energię odnawialną. Obszar miałby być wyznaczany przy uwzględnieniu specyfiki wybranego obszaru, przy:

  • priorytetowym potraktowaniu powierzchni sztucznych i zabudowanych, takich jak dachy i elewacje budynków, obszary infrastruktury transportowej i ich bezpośrednie otoczenie, parkingi, gospodarstwa, składowiska odpadów, tereny przemysłowe, kopalnie, sztuczne zbiorniki wód śródlądowych, sztuczne jeziora lub sztuczne rezerwuary oraz, w stosownych przypadkach, oczyszczalnie ścieków komunalnych, a także tereny zdegradowane nienadające się do wykorzystania w rolnictwie,
  • wyłączeniu obszarów Natura 2000 i obszarów wskazanych w ramach krajowych systemów ochrony przyrody i różnorodności biologicznej, głównych szlaków migracyjnych ptaków i ssaków morskich, a także innych obszarów wyodrębnionych na podstawie map wrażliwości i narzędzi, z wyjątkiem sztucznych i zabudowanych powierzchni znajdujących się na tych obszarach, takich jak dachy, parkingi czy obszary infrastruktury transportowej,
  • wykorzystaniu wszystkich odpowiednich i proporcjonalnych narzędzi i zbiorów danych w celu identyfikacji obszarów, na których elektrownie wykorzystujące energię odnawialną nie będą miały znaczącego oddziaływania na środowisko, łącznie ze sporządzeniem map wrażliwości dzikiej przyrody.

Przy wyznaczaniu obszarów przyspieszonego rozwoju miałby być brany pod uwagę udział społeczeństwa w opiniowaniu tych planów, a na zachętę – mobilizowanie mieszkańców do bezpośredniego i pośredniego udziału społeczności lokalnych w projektach na danym terenie.

Ustawa o bonie energetycznym

Ustawa z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego została przekazana do podpisu przez Prezydenta RP.

Dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków

12 kwietnia 2024 r. Rada UE przyjęła nową, zmienioną dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, która jest kluczowym elementem Europejskiego Zielonego Ładu. Celem tej inicjatywy jest skierowanie Unii Europejskiej na drogę transformacji ekologicznej, a ostatecznie – osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r.

Zmiana była konieczna, ponieważ budynki odpowiadają za około 40% zużycia energii w UE, ponad 50% zużycia gazu w UE, a także 35% emisji gazów cieplarnianych związanych z energią. Szacuje się, że pra wie 75% budynków jest nieefektywnych energetycznie.

W kwestii budynków mieszkalnych, każde państwo członkowskie przyjmie swoją własną krajową trajektorię zmniejszenia średniego zużycia energii pierwotnej o 16% do 2030 r. i o 20-22% do 2035 r. Środki krajowe powinny zapewnić spadek średniego zużycia energii pierwotnej o co najmniej 55% dzięki renowacji budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej, przy czym państwa członkowskie ma ją swobodę wyboru, które budynki wybrać i jakie środki zastosować.

Natomiast w zakresie budynków niemieszkalnych, zmieniona dyrektywa przewiduje stopniowe wprowadzanie minimalnych norm charakterystyki energetycznej w celu renowacji 16% budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej do 2030 r.

Wszystkie nowe budynki powinny być bezemisyjne począwszy od 1 stycznia 2028 r. w przypadku budynków publicznych i od 1 stycznia 2030 r. w przypadku wszystkich innych nowych budynków, z możliwością wyłączeń. Państwa członkowskie będą miały bowiem możliwość zwolnienia niektórych kategorii budynków mieszkalnych, jak i niemieszkalnych, z tych wymogów (np. budynków historycznych lub domów letniskowych). Ocena wyłączenia może opierać się na nie korzystnej analizie kosztów i korzyści lub ze względu na kategorie budynków i sposób ich wykorzystania.

Państwa członkowskie będą jednocześnie musiały zadbać o to, by nowe budynki były gotowe do wykorzystania energii słonecznej, co rozumie się poprzez przystosowanie ich do umieszczania dachowych instalacji fotowoltaicznych lub instalacji cieplnych wykorzystujących energię słoneczną. Wprowadzono również przepisy dotyczące wbudowanego okablowania, punktów ładowania samochodów elektrycznych i miejsc parkingowych dla rowerów.

mec. Katarzyna Zalewska-Wojtuś, Biuro PTPiREE
mec. Przemysław Kałek, Kancelaria Radzikowski, Szubielska i Wspólnicy sp.k.

Czytaj dalej